و جاى تعجب هم نيست كه پاى حضرت امام از اندازهء طبيعى بزرگتر است تمام مردان نامى قدم عظيم داشتند . من جاى پاى حضرت محمد ( ص ) را در مسجد عمر در بيت المقدس و اثر پاى بودا را بر قلهء آدم در كشور سيلان ديدم و در مقابل آن عظمت از اين‌كه پاى امام رضا چندان خارج از اندازه نيست تعجب ننمودم . خارج گنبد را سابقا با كاشى مفروش ساخته بودند ، ولى يا همهء آنها را كنده‌اند و يا اينكه شايد فرو افتاده است ، اما اثر كتيبهء زيبائى گرداگرد آنجا را فراگرفته و زينت‌بخش بناست . در باغ مسجد نهر آب از ميان دو رديف درختان كاج شاهوار جارى است « 1 » و آن بين چاپارخانه و كاروانسراى بزرگى است . در ارتفاعات كنار گنبد بر تپه‌اى كه 500 پا ارتفاع دارد ده و قلعهء قدمگاه واقع شده است و بر روى تپهء مقابل جلگه كه به سمت كوهستان راه دارد قلعهء كهنه‌اى هست . جلگهء نيشابور - ساعتى بعد از ترك كردن قدمگاه به جلگهء معروف نيشابور آمديم كه دربارهء قدر و ارزش آن بسيارى از تاريخ‌نويسان قديم شرح مبسوطى نوشته و گفته‌اند كه داراى دوازده تا عجايب بوده است با دوازده معدن فيروزه ، مس ، سرب ، انتيمون ، آهن ، نمك ، مرمر و سنگ پا و دوازده هزار چشمه آنجا جريان داشته ، همهء اين اسباب ثروت و رفاه بر باد شده ، ولى باز جلگهء نيشابور هنوز هرچند كمتر از سابق خرم و آباد است و حاصلخيزى آن بخصوص در اين ايام بازپسين پاييز به‌هيچ‌وجه با نظاير آن در انگلستان قابل قياس نيست و هيچ گوشه‌اى سبز و شاداب به نظر نمىرسد مگر فقط نقطه‌هائى چهارگوش كه با درخت محصور شده است و علامت آبادانى است ، اما اين وضع و حال در هر ميل مربع تكرار مىشود .

--> ( 1 ) - مىگويند اين كاج‌ها را چهارصد سال پيش زائرى از حدود هيماليا ( كشمير ) آورده است .